Những trò đùa để đánh lạc hướng công an |Jokes to Mislead the Police – Nicanor Parra

Image

        NICANOR PARRA
                 (1914~)
Sinh ngày 5 tháng 9 năm 1914 tại San Fabián de Alico, thuộc phía nam của Chile, Nicanor Parra là một tài năng rất đa diện và hiếm có. Ông là nhà vật lý học, nhà toán học và là một trong những nhà thơ lớn và quan trọng nhất của Châu Mỹ Latin. Ông học ngành kỹ sư ở trường đại học Chile, Vật lý ở trường đại học Brown, và sau đó là Vũ trụ học ở trường Oxford. Trong nhiều năm, ông dạy toán và là giáo sư vật lý ở trường đại học Chile. Có thời gian ông còn dạy cả về môn vũ dân gian. Về già, ông còn thử nghiệm một số lãnh vực nghệ thuật mới, trở thành một điêu khắc gia và một nghệ sĩ tạo hình nổi tiếng. Cuộc triển lãm của ông về điêu khắc và những bài thơ phản-thơ tạo hình (visual antipoems) ở Santiago và Madrid vào năm 2001-02 được đánh giá là rất thành công.
Với tập thơ đầu tay được xuất bản vào năm 1938, Parra đã được độc giả và giới phê bình chú ý; nhưng ông chỉ thực sự khẳng định được vị thế độc đáo của mình trong nền thơ Chile và châu Mỹ Latin nói chung với tập Poemas y Antipoemas (“Thơ và Phản-thơ”) được xuất bản vào năm 1954. Với tập thơ ấy, Parra được xem là hình ảnh tiêu biểu nhất, thậm chí, là cha đẻ của phong trào phản-thơ (antipoetry) trên thế giới. Xin lưu ý là, như nhiều nhà nghiên cứu đã từng nhấn mạnh, trước đó, năm 1926, nhà thơ người Peru Enrique Bustamente Ballivan đã xuất bản một tập thơ có tên gọi Antipoemas (“Phản-thơ”) và khái niệm phản-thơ này cũng đã xuất hiện trong tác phẩmAltazor của Vicente Huidobro vào năm 1931, tuy nhiên, chính Nicanor Parra mới là người đầu tiên thực hiện và đi đến tận cùng kỹ thuật và phong cách sáng tác này.
Những đoạn thơ của Nicanor Parra dưới đây được các nhà thơ Paul Pines và David Unger trích dịch từ tập Những trò đùa để đánh lạc hướng công an (1983), in lại trong Nicanor Parra, Antipoems: New and Selected (New York: New Direction Publishing, 1985), David Unger biên tập và Frank MacShane giới thiệu.
Phan Quỳnh Trâm



Những trò đùa để đánh lạc hướng công an

Tuyệt vời! Bây giờ thì ai sẽ
giải phóng cho chúng ta khỏi những người giải phóng!
Bây giờ thì họ đã dồn chúng ta vào chân tường
Chile đầu tiên và trên hết từng là đất nước của những nhà ngôn ngữ học
những nhà sử học
đất nước của những nhà thơ
bây giờ thì nó là một đất nước của… chấm chấm chấm
Tôi tin vào giới bạn đọc 100%
Tôi tin rằng ngay cả…
thường dân
cũng biết đọc giữa hai hàng chữ
Những người trẻ lý tưởng
những người tị nạn từ khắp mọi nơi
những người lưu vong, những kẻ bất mãn, những nạn nhân bị tra tấn
trân trọng yêu cầu Chính Phủ Tối Cao
ít nhất cũng cho chúng tôi được phép
có Nhà Dưỡng Lão của riêng của chúng tôi chứ
Tôi không thể không tự hỏi
tại sao Hội bảo vệ động vật
không mở cửa
cho những kẻ vô gia cư
Tra tấn không nhất thiết phải
đẫm máu
Lấy một nhà trí thức
làm ví dụ
chỉ cần giấu CẶP kính của hắn đi
Những con chim
       không phải là những con gà mái thưa Đức Thánh Cha
tự do tuyệt đối cho sự di chuyển
trong giới hạn của một chuồng gà
Mới hôm qua
cuộc diễu hành của những cái chậu rỗng
thì hôm nay
cuộc duyệt binh của những cái bô đầy
Parra đã đánh lừa chúng ta
Tôi cứ nghĩ rằng hắn đứng về phía chúng ta chứ
Ngài đã chờ đợi điều gì thưa Ngài?
Trong một cuộc đảo chính
Ngài mới biết
ai là ai
—————–
Dịch từ bản tiếng Anh “Jokes to Mislead the Police” của Paul Pines và David Unger, trong Nicanor Parra, Antipoems: New and Selected (New York: New Direction Publishing, 1985), David Unger biên tập và Frank MacShane giới thiệu.


Jokes to Mislead the Police
(Translated to English by Paul Pines)



Terrific! Now who’ll
liberate us from our liberators!
They have us up against the wall
Chile was first and foremost a nation of grammarians
of historians
a nation of poets
now it’s a nation of … dot dot dot
I trust the reading public 100%
I’m convinced that even…
civilians
can read between the lines
Young idealists
refugees from all over
exiles, malcontents, torture victims
respectfully ask the Supreme Government
if it won’t at least allow us
a Nursing Home of our own
I can’t help wondering
why the A.S.P.C.A.
doesn’t open its doors
to the homeless
Torture doesn’t have to be
bloody
Take an intellectual
for example-
just hide his glasses
Birds
are not hens Holy Father
absolute freedom of movement
in the confines of a henhouse
Just yesterday
the march of the empty pots
and now
the parade of glutted bedpans
Parra’s made a fool of us
I thought he was on our side
What did you expect Your Excellency?
In a coup
you find out
who’s who

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s