Đêm | La Noche – Alejandra Pizarnik

Alejandra Pizarnik
Alejandra Pizarnik (April 29, 1936 – September 25, 1972)

Alejandra Pizarnik, sinh năm 1936 và mất năm 1972, là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất của Argentina trong nửa sau thế kỷ 20. Cha mẹ bà là người Nga trốn chạy hoạ cộng sản và hoạ phát xít ở châu Âu. Tấn bi kịch ấy dường như lan sang Pizarnik, in dấu ấn ở giọng nói tiếng Tây Ban Nha mang âm sắc Nga của bà. Với tập thơ đầu tay được xuất bản năm 1955, lúc bà 19 tuổi, tên tuổi của Pizarnik được giới hâm mộ thơ ca chú ý. Từ năm 1960 đến 1964, bà sống, học tập và làm việc tại Paris, thơ bà từ đó chịu ảnh hưởng nhiều bởi thơ Pháp. Chính ở Paris, bà làm quen với nhiều tên tuổi lớn trong nền văn học Tây Ban Nha như Julio Cortazar và Octavio Paz. Tập thơ thứ tư của bà, Árbol de Diana (1962) mang lời tựa của Octavio Paz. Sau đó, về lại Argentina, Pizarnik tiếp tục làm thơ và xuất bản những tập thơ được xem là đỉnh cao trong sự nghiệp của bà, những tập thơ đoạt được nhiều giải thưởng và được đánh giá là những thành tựu độc đáo của thơ ca bằng tiếng Tây Ban Nha nói chung. Pizarnik tự tử ngày 25 tháng 9, 1972.

ĐÊM

Tôi biết rất ít về đêm

Nhưng đêm dường như biết tôi,
Thậm chí giúp tôi như thể nó yêu tôi
Nó bao phủ tâm trí tôi bằng những vì sao của nó

Có lẽ đêm là sự sống và mặt trời là sự chết.

Có lẽ đêm là không-gì-cả

Và những giả định về nó là không-gì-cả
Có lẽ chỉ từ ngữ là thứ duy nhất tồn tại
Trong sự trống rỗng khổng lồ của nhiều thế kỷ
cào xé linh hồn chúng ta bằng ký ức của nó

Nhưng đêm phải biết những nỗi khổ đau của chúng ta
được nuôi dưỡng bằng máu và những ý tưởng của chúng ta
Nó phải ném sự hận thù vào ánh nhìn của chúng ta
biết chúng chứa đầy những tính toán và những bất đồng

Nhưng rồi tôi nghe đêm khóc trong xương tuỷ tôi
Giọt nước mắt khổng lồ của nó như mê sảng
Và thét lên về điều gì đó đã đi xa mãi mãi

Một ngày nào đó chúng ta sẽ lại hiện hữu.

===
Phan Quỳnh Trâm dịch từ nguyên tác tiếng Tây Ban Nha “La Noche” trong cuốn Alejandra Pizarnik, Poesia Completa : 1955-1972, Ana Becciu biên tập, Lumen Espana, 2009.
===

LA NOCHE

Poco sé de la noche

pero la noche parece saber de mí,
y más aún, me asiste como si me quisiera,
me cubre la existencia con sus estrellas.

Tal vez la noche sea la vida y el sol la muerte.

Tal vez la noche es nada

y las conjeturas sobre ella nada
y los seres que la viven nada.
Tal vez las palabras sean lo único que existe
en el enorme vacío de los siglos
que nos arañan el alma con sus recuerdos.

Pero la noche ha de conocer la miseria
que bebe de nuestra sangre y de nuestras ideas.
Ella debe arrojar odio a nuestras miradas
sabiéndolas llenas de intereses, de desencuentros.

Pero sucede que oigo a la noche llorar en mis huesos.
Su lágrima inmensa delira
y grita que algo se fue para siempre.

Alguna vez volveremos a ser.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s